امانوئل سویدنبرگ و باور به عالم ماورا

امانوئل سویدنبرگ ( Emanuel Swedenborg) (زاده ۲۹ ژانویه ۱۶۸۸ - درگذشته ۲۹ مارس ۱۷۷۲)، عالم، مبتکر مسیحی و فیلسوف و دانشمند الهیات سوئدی بود که با برخورداری ازضریب هوشی ۲۰۵ دست نوشته حجیمی از کلام الهی از وی به یادگار مانده است.

سویدنبرگ متولد استکهلم تا پنجاه و چهارسالگی ریاضیدان و مهندسی نام بردار بود. آن گاه اعلام داشت که دنیای واقعی را در رویاهائی چند مشاهده کرده است.
سویدنبرگ از آن پس به مطالعات فراوانی در فلسفه پرداخت و به نشر عقاید و افکار خود مشغول شد. وی اعلام کرد که فلسفه او، انفصال از دنیای مادی و غرق شدن در تماشای عالم معنوی است. سویدنبرگ در مشاهده عالم معنا چنان تیزبین و دقیق بود که آن را به شیوه دانشمندان، با همه جزییاتش توصیف می کرد.

او می گفت که «دنیای مادی و دنیای روحی، هر دو، دارای طرح و الگویى قابل انطباق هستند و بنابراین، وحدت پذیرند. هر آنچه در این دنیا هست، نظیر آن در دنیای دیگر نیز هست.» وی معتقد بود که هر چه انسان شریف تر باشد، فهم و درک وجود خداوند برایش ممکن تر است، زیرا خداوند شبیه و المثنای نامشهود انسان است. سویدنبرگ تأکید داشت که همه اینها در سیرهای عارفانه وی به عالم بالا، برای شخص او یقینی شده است.

هرچند سویدنبرگ خود را «مردی هر دو جهانی» می خواند، با این حال، در او چیز غیرمعمول و نامتعارفی وجود نداشت. دارا بودن زندگی ساده و معتدل، پرهیز از هرزگی و بیبندوباری، علاقه به مصاحبت با دیگران و علاقه به گیاه خواری و دوری از گوشت خواری، از جمله ویژگی های زندگی او بود.

امانوئل سویدنبرگ اندیشه های فلسفی خود را در بیش از 50 جلد کتاب بیان داشت که مهمترین آن ها، کتاب «اسرار عالم ملکوت» یا «رموز آسمانی» است که آن را در هشت جلد به نگارش درآورد. او در این کتاب عنوان می کند که تنها خدا زنده است و حضور او در انسان و مخلوقات دیگر است که به آن ها نمودی از زندگی می بخشد و در ما توهم وجود اختلاف میان انواع موجودات را که همه بهره هایی از ذات واحد الهی اند، ایجاد می کند.

سویدنبرگ انسان خیالبافی نبود. مردان بزرگی چون گوته، بالزاک و امرسون به امکان واقعی بودن رویاهای عارفانه او اذعان داشتند.

«اسرار عالم ملکوت» نه تنها مهم ترین اثر سویدنبرگ است، بلکه یکی از بارزترین و جالب ترین جلوه های اندیشه عرفانی اروپای شمالی در قرن هجدهم میلادی محسوب میشود. سویدنبرگ در انگلستان و آمریکا دارای پیروان بسیاری بود. امانوئل سویدنبرگ سرانجام ۲۹ مارس ۱۷۷۲میلادی در سن هشتاد و چهار سالگی درگذشت.